dấu …, chắc nhiều người đoán được: tâm hồn.
Nhưng còn ít người biết, rằng thông qua đôi mắt, ta có thể hiểu hơn về sức khoẻ của nội tạng, hay nói cách khác, chính là lắng nghe cơ thể từ sâu bên trong.
Theo Đông Y, Can (tức là Gan) khai khiếu ở mắt, có nghĩa rằng, mắt là con đường nối thẳng tới Gan. Sách Tố Vấn nói: “Can chủ ở mắt, khiếu của Can là mắt”.
Gan là cái gốc của nội tạng nên mắt cũng không chỉ là nơi khai khiếu của Gan, mà còn là cánh cổng kết nối với các tạng khác trong cơ thể. Đó là lý do trong Đông Y có thuyết “ngũ luân” để nói rõ sự liên hệ này.
Ngũ luân là: Nhục luân, Khí luân, Huyết luân, Phong luân và Thủy luân.
1. Nhục luân
Nhục là cơ, Nhục luân là chỉ vào toàn bộ mi mắt, gồm có: mí trên và mí dưới. Rìa ngoài mí trên và mí dưới gọi là “vành mí”. Mí trên gọi là thượng huyền, mí dưới gọi là hạ huyền. Mí mắt ngoài việc quản lý sự nhắm mở còn có tác dụng trọng yếu cùng với lông mi và lông mày bảo vệ mắt
Nhục luân có liên hệ với Tỳ.
2. Huyết luân:
Chỗ mí trên và mí dưới gặp nhau, gọi là khoé mắt, có 1 phần màu đỏ, gọi là huyết luân. Huyết là máu, chắc ai cũng rõ.
Ở mí trên chỗ đầu mắt có tổ chức phân tiết nước mắt, ở mí dưới thì có ống lệ đạo để bài tiết nước mắt.
Huyết luân có liên hệ với Tim.
3. Khí luân
Khí luân là toàn bộ lòng trắng của mắt. Lúc khoẻ thì sắc trắng đồng nhất, hơi xanh, tươi nhuận.
Quan hệ với nội tạng thì lòng trắng thuộc về Phế, vì Phế chủ khí cho nên lòng trắng gọi là Khí luân
4. Phong luân
Phong là gió, phong luân là phần lòng đen của mắt. Lúc bình thường thì màu đen hoặc hơi nâu hoặc hơi xanh nhưng đều đồng nhất, lấp lánh, trong trẻo. Về quan hệ với nội tạng thì lòng đen thuộc Can, vì Can là tạng thuộc về phong mộc, do đó lòng đen gọi là Phong luân.
5. Thuỷ luân
Thuỷ là nước, thuỷ luân chính là phần con ngươi, hay đồng tử của mắt, bao gồm là thuỷ tinh thể mà nhiều người quan thuộc. Thuỷ luân quyết định sự “tinh tường” của đôi mắt.
Về quan hệ với nội tạng thì Thủy luân thuộc thận; vì thận là tạng thuộc thủy cho nên gọi là Thủy luân.
Thiên Đại luận sách Linh khu nói: “Tinh khí của ngũ tạng, lục phủ đều dồn lên mắt, mà thành tinh, mắt là chỗ các tinh khí tụ lại, tinh khí của xương tủy là đồng tử, tinh của can là ở lòng đen (nâu hoặc xanh đen…), tinh của huyết là đường lạc, tinh của phế khí là ở lòng trắng, tinh của tỳ là cơ vành mi mắt, tinh khí bao bọc lấy gân, xương, huyết, khí cùng với mạch lạc tạo thành mục hệ, đi lên liên lạc với não, đi ra sau vào chính giữa gáy”.
Từ đó, quan sát sức khoẻ của đôi mắt chính là cách đơn giản và hiệu quả nhất để nắm được sức khoẻ của nội tạng. Và ngược lại, để có được 1 mắt sáng khoẻ đẹp, cách tốt nhất chính là việc chăm sóc các cơ quan nội tạng từ bên trong.
Ví dụ như vấn đề về thị lực mà nhiều người nhắn hỏi tôi, thì cần phải quan tâm nhiều đơn thuỷ luân và phong luân, tức là dưỡng Gan và Thận cho tốt.
Còn với việc mắt khô, mờ, tức là cơ chế điều tiết huyết dịch kém, thì có nghĩa huyết luân chưa tốt. Mà huyết luân liên quan đến tim, nên phải chú ý chăm sóc sức khoẻ tim mạch.
Đôi mắt không chỉ là cửa sổ tâm hồn, tấm gương phản chiếu sức khoẻ, mà còn là món quà mà tạo hoá ban tặng để con người chiêm ngưỡng vẻ đẹp của tạo hoá. Do đó, các cụ từ xưa đã có câu: giàu đôi con mắt là vậy.
Bài đã dài, ai cần chăm sóc mắt khoẻ, có thể tham khảo viên uống bổ mắt của tôi.
Hoặc nhắn trực tiếp tôi hỗ trợ.
Bác Hùng Sống Lành – Đồng Hành Sống Khoẻ.
